Sperma sayı və keyfiyyətini necə artırmaq olar?
Valideyn olmaq istəyən kişilər üçün sperma keyfiyyəti (morfologiya) və sayı həlledici faktordur.
Gent.az xəbər verir ki, həyat tərzində edilən düzgün dəyişikliklər bu göstəricilərə ciddi müsbət təsir göstərə bilər.
Qidalanma sperma istehsalı prosesinin əsasını təşkil edir. Xüsusilə sink, selen və müxtəlif antioksidantlarla zəngin qidalar bu prosesi dəstəkləyir:
- Sink mənbələri: Testosteron səviyyəsini tənzimləyən balqabaq tumu, qırmızı ət və dəniz məhsulları (xüsusilə stridiya) kişi sağlamlığı üçün əvəzolunmazdır.
- Vitamin və antioksidantlar: Banan tərkibindəki bromelin enzimi ilə hərəkətliliyi artırır. Pomidordakı likopin sperma quruluşunu yaxşılaşdırır, sitrus meyvələrindəki C vitamini isə spermaların bir-birinə yapışmasının qarşısını alır.
- Enerji mənbələri: Tünd şokoladın tərkibindəki L-arginin sperma həcmini artırır. Sarımsaq qan dövranını sürətləndirir, qoz və badam isə Omega-3 sayəsində cinsiyyət orqanlarına qan axınını təmin edir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının standartlarına əsasən, sağlam bir sperma analizində (spermoqramma) aşağıdakı göstəricilər əsas götürülür:
Sperma sayının hər millilitrdə minimum 15 milyon olması vacibdir. Ümumi hərəkətlilik ən azı 40-42% təşkil etməli, bunun da minimum 30-32%-i aktiv şəkildə irəliyə doğru hərəkət etməlidir. Quruluş (morfologiya) baxımından isə spermaların ən azı 4%-nin tam normal formada olması normal məhsuldarlıq üçün kifayət hesab olunur.
Həyat tərzində diqqət edilməli məqamlar
- İstilik faktoru: Sperma istehsalı üçün xayaların bədən temperaturundan daha sərin olması lazımdır. Buna görə də dar alt paltarlarından, saunadan, isti vannalardan və noutbuku diz üstə saxlamaqdan qaçınmaq lazımdır.
- Zərərli vərdişlər və çəki: Artıq çəki (piylənmə) və xroniki stress hormon balansını pozur. Siqaret, alkoqol və narkotik vasitələr isə sperma sayını azaldaraq onların formasını zədələyir.
- İnfeksiyalar və müdafiə: Cinsi yolla yoluxan infeksiyalar sonsuzluğun əsas səbəblərindən biridir. Müdafiəli cinsi əlaqəyə üstünlük vermək bu riskləri minimuma endirir.
- Dərmanlar və kimyəvi maddələr: Əzələ artırıcı anabolik steroidlər, bəzi antidepressantlar və iş mühitində məruz qalınan ağır metallar (qurğuşun, pestisidlər) sperma keyfiyyətinə ciddi zərbə vurur.
Nəticə olaraq sağlam qidalanmaq, ideal çəkini qorumaq, kifayət qədər su içmək və mütəmadi idmanla məşğul olmaq sperma sağlamlığının təməl daşlarıdır. Əgər 1 il ərzində (35 yaşdan yuxarı cütlüklər üçün 6 ay) hamiləlik baş tutmursa, mütəxəssis həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
